Eenzaamheid op school voorkomen

Hoe kunt u eenzaamheid in de klas voorkomen? U kunt de risico’s op eenzaamheid in uw klas verkleinen door een saamhorige groep te creëren. Dit is een klas waarin jongeren zich veilig voelen, erbij horen, zichzelf zijn en durven te ontdekken en kunnen leren. Een saamhorige klas kan, voor jongeren die zich eenzaam voelen, het verschil maken. Het zorgt ervoor dat zij zich, elk geval op school, minder alleen voelen en zichzelf durven te zijn.

Hoe creëert u een saamhorige klas?

Een saamhorige klas creëren gaat niet vanzelf. Het is een groepsdynamisch proces waarbij uw rol als mentor of docent van groot belang is.

  • Investeer in het bouwen aan de relatie met uw leerlingen. Als zij merken dat u oprecht in hen geïnteresseerd bent zullen zij meer moeite voor u doen, en willen ze bijdragen aan een positieve sfeer in de klas. Ter overweging: ga voor aanvang van het schooljaar op bezoek bij uw mentorleerlingen. Op die manier leert u ze beter kennen en laat u merken dat u hen belangrijk vindt.
  • Bevorder het gevoel van veiligheid, vertrouwen en verbondenheid, door activiteiten te kiezen die aansluiten bij de groepsdynamische fase waarin de groep zich bevindt. Hierdoor zal er minder snel gepest of buitengesloten worden. Er ontstaat een sfeer waarin uw leerlingen beter kunnen presteren en ontwikkelen.


Meer weten over het groepsdynamische proces en het creëren van een saamhorige klas?

Waarom is een saamhorige klas zo belangrijk?

Een veilige sfeer in de klas is voor álle leerlingen belangrijk, niet alleen voor leerlingen die zichzelf eenzaam voelen. Als mens hebben we namelijk drie psychologische basisbehoeftes: relatie, competentie en autonomie. Op het moment dat aan deze behoefte wordt voldaan voelen we ons veilig en kunnen we leren, groeien en ontwikkelen. Kennisoverdracht en persoonlijke groei kun je niet bereiken wanneer de sociale veiligheid in het geding is. Er ontstaat dan ongenoegen in de klas, leerlingen hebben het gevoel dat ze er niet bij horen, en niet zichzelf kunnen zijn.

Bron: Deci, E.L., & Ryan, R.M. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68-78. doi: 10.1037110003-066X.55.1.68
Bron: Vansteenkiste, M. and Soenens, B. (2015). Vitamines voor groei: ontwikkeling voeden vanuit de Zelf-Determinatie Theorie. Gent: Acco.