In gesprek met een veilige klas

Is de sfeer in uw klas veilig? Ga dan het gesprek over eenzaamheid aan en denk samen met de klas na over oplossingen voor jongeren die zich alleen of buitengesloten voelen. Er zijn een aantal manieren waarop u het gesprek kunt voeren. Welke interventie heeft de grootste impact op uw klas?

Zet uzelf in

Vertel hoe u de klas beleeft, hoe u zichzelf voelt, wat u ziet en hoort, en wat u merkt in de omgang. Deel met de klas waar u blij van wordt, wanneer u zich zorgen maakt en wat u graag zou willen. Praat over de groep, niet over individuele leerlingen. Vraag hoe de klas hierover denkt. Ben open en nieuwsgierig. Maak vervolgens samen nieuwe, of hernieuwde, afspraken die er aan bijdragen dat iedereen erbij hoort. Vanzelfsprekend komt u hier regelmatig op terug; samen reflecteren op de afspraken, complimenten geven en bijsturen waar nodig.

Zet medeleerlingen in

Vraag aan de leerling die zich eenzaam voelt in welke klasgenoten hij/zij vertrouwen heeft, en vraag of u hen erbij mag betrekken. Ga met deze leerlingen in gesprek over het feit dat er leerling(en) zijn die zich ongelukkig voelen in de klas. In de meeste gevallen zijn deze leerlingen bereid mee te denken hoe ze de betreffende leerling kunnen helpen. Brainstorm samen hoe ze ervoor kunnen zorgen dat iedereen erbij hoort. Bijvoorbeeld door meer tegen iemand te praten, vragen of iemand erbij komt zitten, minder grapjes te maken en voor te stellen om samen aan een opdracht te werken. Maak de afspraak dat ze dit gaan doen en wanneer er op terug gekomen wordt.

Geef informatie

U kunt er ook voor kiezen om het algemeen te houden. Besteedt een les aan het fenomeen ‘buitensluiten’ en de mentale en fysieke pijn die daarmee samen gaat. U kunt hiervoor dit filmpje gebruiken (tot minuut 3:45):  

Diversiteit als kracht

Zie en benoem verschillen tussen leerlingen als iets ‘normaals’ en laat ze hun bijzondere eigenschappen, talenten en kwaliteiten inzetten. Zorg ervoor dat ze hierin gezien worden en zichtbaar zijn voor elkaar. Vergeet vooral de leerlingen niet die vaak ‘onzichtbaar’ zijn. Probeert u zich bewust te zijn van uw eigen vooroordelen en probeer deze te vermijden. Bekijk iedere leerling en elke situatie vanuit verschillende perspectieven. Zorg ervoor dat leerlingen steeds in verschillende groepjes werken of met verschillende leeractiviteiten bezig zijn. Zo komt u erachter voor welke leerling bepaalde omstandigheden het beste werken. Ga en blijf in gesprek met uw leerlingen. Leer van de visies, ervaringen en competenties van uw leerlingen.

Overeenkomsten als kracht

Naast aandacht voor diversiteit is het belangrijk om leerlingen te laten zien dat ze meer overeenkomsten hebben dan ze eigenlijk denken. Het hebben van overeenkomsten zorgt voor een gevoel van verbinding en ‘erbij horen’.