Meer over eenzaamheid

Heb je enig idee hoeveel jongeren zich eenzaam voelen? Het lijkt misschien vanzelfsprekend dat jongeren vrienden hebben. Toch zijn er meer dan 200.000 jongeren in Nederland die zichzelf dag-in-dag-uit eenzaam voelen. Het zou kunnen dat je zoon of dochter deze gevoelens herkent. Het kan namelijk zo zijn dat je kind weinig of geen vrienden heeft om leuke dingen mee te doen. In dat geval spreken we van sociale eenzaamheid. Het kan ook zo zijn dat er wel vrienden zijn, maar dat er niemand is met wie je zoon of dochter een hechte band heeft. In dat geval spreken we van emotionele eenzaamheid. Als eenzaamheid te lang aanhoudt zijn de gevolgen ernstig en wordt het steeds moeilijker weer mee te doen. 

Is eenzaamheid een probleem?

Wanneer je kind zich soms eenzaam voelt is dat niet direct een probleem. Het is zelfs normaal. De gevoelens van eenzaamheid zorgen ervoor dat je zoon of dochter getriggerd wordt leeftijdsgenoten op te zoeken. Hierbij kun je denken aan de eerste weken op een nieuwe school. Je kind heeft tijd nodig om nieuwe mensen te leren kennen. Wanneer eenzaamheid langer duurt kan het een probleem worden. 

Door de coronamaatregelen zie je dat meer jongeren zich eenzaam voelen omdat ze leuke momenten met vrienden missen. Wanneer het je kind langere tijd niet lukt om, binnen de maatregelen, contact te hebben met vrienden kan dit een probleem worden. Stimuleer je kind om op verantwoorde wijze contact te blijven houden met vrienden. 

Wat veroorzaakt eenzaamheid bij jongeren?

Er zijn veel misvattingen over eenzaamheid. Zo wordt er vaak gedacht dat jongeren die weinig of geen vrienden hebben dat zelf veroorzaken, omdat ze er anders uitzien of zichzelf afzonderen van de groep. Ook zijn er veel ouders die twijfelen over hun opvoeding. Heb ik mijn zoon of dochter wel genoeg gestimuleerd tot sociaal contact? Heb ik genoeg aandacht gehad voor sociale vaardigheden? Het is goed om daarbij stil te staan als ouder(s), maar weet ook dat eenzaamheid complex is. Er zijn meerdere oorzaken die een rol spelen bij het ontwikkelen van eenzaamheid. Jongeren met extra risico om eenzaamheid te ontwikkelen zijn bijvoorbeeld jongeren met een pestverleden, migratieachtergrond, trauma’s, moeilijke opvoedingssituatie, psychosociale problemen of mantelzorg. De volgende onderliggende mechanismen spelen vaak een rol bij eenzaamheid. 

Geen toegang tot sociaal contact

Dit zijn jongeren die weinig, of geen, toegang hebben tot leeftijdsgenoten. Denk aan jongeren met een chronische ziekte, jonge mantelzorgers, jongeren die moeite hebben met de Nederlandse taal of jongeren die naar een school gaan buiten hun regio. 

Minder sociaal vaardig

Dit zijn jongeren die, bepaalde, sociale vaardigheden niet of onvoldoende hebben ontwikkeld. Denk hierbij aan jongeren die moeite hebben om iemand aan te spreken, die zacht praten, die geen vragen stellen, weinig initiatief tonen, die niet luisteren of zichzelf afzonderen.

Negatief denkbeeld

Dit zijn jongeren die negatief denken over zichzelf en hun omgeving. Ze vinden zichzelf bijv. stom en denken dat mensen in hun omgeving dat ook vinden. Dit kunnen bijvoorbeeld jongeren zijn die te maken hebben (gehad) met pesten.

Wat zijn gevolgen van eenzaamheid?

De gevolgen van eenzaamheid worden vaak onderschat. Wanneer jongeren langere tijd eenzaam zijn kan dit ernstige gevolgen hebben. Deze gevolgen kunnen direct van invloed zijn op het welzijn van je kind. Denk aan problemen zoals depressie, laag zelfvertrouwen, overvloedig middelen gebruik en stressreacties. 

Hoe kun je jouw zoon of dochter helpen?

Heb je het vermoeden dat je zoon of dochter zich vaak eenzaam voelt? Dan is het goed om dit bespreekbaar te maken. Jongeren vinden het fijn als je luistert in plaats van oplossingen en adviezen geeft. Hoe je eenzaamheid kunt bespreken met je kind lees je hier.